ROMARÍA DA SAÍNZA

III ENCONTRO LUSO-GALAICOS VIANA DO CASTELO 2010 (decembro 2010)

2011-08-03T12:12:00.001-07:00

PROGRAMA ROMARIA DA SAINZA 2011

2010-10-14T10:13:00.001-07:00

VENRES:
SABADO: COSTA OESTE
DOMINGO: PARÍS DE NOIA E FILADELPHIA

Fotos Saínza ano 1988

2010-09-30T13:32:00.000-07:00

Mariló Rojo envióunos estas fotos no campo da Saínza do ano 88

O Parlamento. Os caudillos

2010-09-27T03:28:00.001-07:00

Este ano a complicidade fora das tablas, dos dous "inimigos" contribuíu en gran medida ó exito da representación da Saínza. Marcos, o rei mouro, repetía este ano e para Bruno, o capitán cristián era o seu primeiro ano.Con tan magníficas interpretacións, non foi difícil imaxinar que viaxábamos os tempos da reconquista.

Espectaculares imaxes do combate

2010-09-27T03:26:00.001-07:00

Espectacular Romaría da Saínza

2010-09-27T03:06:00.000-07:00

Finalizaron os festexos e deixáronnos con un inmellorable sabor de boca. Enhoraboa a todos pola vosa participación. O longo desta semana iremos colgando fotos da festa. Se tedes alguna imaxen que aportar non dudedes en mandarnola o correo romariasainza@gmail.com. Ata pronto e "Viva a Romaría da Saínza"

Máis fotos do ensaio

2010-09-19T13:58:00.001-07:00

Ensaios fotos

2010-09-19T13:42:00.000-07:00

Hoxe foi un duro día de ensaio. Velahí algunhas fotos que o demostran

Bruno II "O Vehemente"

Esforzándose no baile

Agustín, Ana e Rubén dándolle o palique

ROMARÍA DA SAÍNZA

2010-06-16T12:27:00.001-07:00

OPINIÓNS

2010-06-16T12:18:00.000-07:00

OPINIÓNS

Pódes deixar aquí a túa opinión a cerca do Combate, prometemos estudiala.

O combate da Sainza na Praza Maior de Ourense

2009-11-22T04:12:00.000-08:00

No marco da "MOSTRA DO PATRIMONIO CULTURAL INMATERIAL DE OURENSE" o grupo da Saínza acudíu a praza maior de Ourense, para facer unha representación do combate que se leva a cabo na Saínza. Veleiquí unha mostra fotográfica do que acontecéu.
Nesta representación houbo un relevo interpretativo importante como poderedes observar nas fotos

Preparando estratexias de loita

Moros arteiros e o malvado rei.

Máis mourería.

Os cristiáns.

Os devotos cristiáns.

A loita feroz.

A romaria nos medios

2009-09-21T04:34:00.000-07:00

O que aparecéu na prensa hoxe luns 21 de Setembro
http://www.laregion.es/noticia/103414/rairiz/veiga/romería/sainza/batalla/moros/cristianos/
http://www.lavozdegalicia.es/ourense/2009/09/21/0003_7984642.htm
http://www.farodevigo.es/portada-ourense/2009/09/21/asalto-fortaleza-sainza/370092.html

Como chegar

2009-09-17T00:28:00.001-07:00

Ver mapa más grande

video romeria

2009-09-17T00:11:00.000-07:00

Testimonio

2009-09-16T04:51:00.000-07:00

Nombre: Irma Nogueiras Fernández
Origen: A Lampaza (Ourense)
Idioma: Español
Fonte Archivo de la experiencia.

A carballa da Rocha, señora.

2009-09-16T04:14:00.000-07:00

Nos prados que rodean o campo, á sombra agarimosa da carballeira, os romeiros repóñense das intensas emocións e dispóñense para abundante e sosegado xantar, entre os sons ledos dos grupos de gaiteiros e charangas e os rexoubeiros esgutíos-aturuxos.
A carballa avístase doadamente na distancia, desde a estrada de Celanova en vilar de Santos ou desde o alto do monte Albán, pois que a súa cabeza destaca xenlleira sobre a liña ondulada que traza a carballeira.
A crónica oral, tecida pola memoria colectiva, refire que antes da última decota que se lle fixo, polo ano 1950, as canas eran de tal calibre e atinxían tales dimensións que pambaban cara o chan formando unha enorme bóveda verde que acollía decenas de famiias que pola festa viñan xantr baixo a súa beneficiosa sombra. Tapiz multicolor de cobertores para a exhibición de empanadas, pratos de polbo, lacóns, asados de año e de vitela, roscóns, etc. Lugar preferido polos cegos que, acompañándose do violón ou da zanfona, veñen interpretar con voz cansada os seus dramáticos cantares.
A cerna requiríu o esforzo de dous homes durante dous días enteiros, sen descanso para as aguzadas machadas. De alí saíron máis de vinte altas carrdas de leña , que encheron de melodías os camiños lamacentos.

A carballa elévase maxestosa e solemne cal torre de catedral barroca. Tronco portentoso que axiña se divide en dous rexos brazos que ascenden case paralelos até excepcional altura. Arírmase en robustas e abundantes raíces que procuran sen parar nutrientes na profundidade escura e fan que o terreo suba case un metro arredor do pé.Non menos soprendentes son as landras que procuce: houbo un campesiño que fixo a proba de sementar belotas na carballa,e, a súa beira, froitos doutro carballo; ano tras ano, puido comprobar que os fillos desta medraban dúas veces máis que os outros.
Contan os avós que os avós dos seus avós falaban xa con admiración deste xigante vexetal e que sempre o acordaran igual, coa mesma sona de árbore monumental. A forma feminina remite á lonxevidade e envergadura. A súa idade non debe distar moito da de fabulosos especímenes milenarios que sobreviven milagrosamente na nosa terra: o carballo de Santa Margarida en Pontevedra; o teixo de Piornedo nos Ancares; o castiñeiro de Manzaneda;etc. Máis perto, na zona, os castiñeiros xemelgos, de descomunal roda, da Santa Marta (Castelaos-Vilar de Santos)e os petrucios carballos do Espiñeiro (Ordes-Rairiz da Veiga), cos que a carballa gosta de conversar en noites calmas de luar, han ser coetáneos dela. Inda resoan na memoria os ecos das vigorosas palabras do combativo líder agrarista Basilio Álvarez, que no 1918 congregóu toda a veciñanza da zona, no fondo do couto de Zapeaus que vén dar aos toxáis da Saínza, para lle anunciar a redención dos foros.
A uns pasos da capela da Virxe da Mercé, ninguén marcha da Saínza sen achegarse a contemplar a distinguida señora da arboreda, congratularse pola súa vigorosa saúde e experimentar unha sensación entre entusiasmo e éxtase perante a súa grandiosidade. Emerxe de novo o sentimento de naturelza, de integración na paisaxe, perpetuación de antigos ritos druídicos, que fan subsistir a ancentral condición de sacralidade da floresta, espazo e obxecto de culto ou veneración. Reminiscencias de tempos pretéritos en que o carballo é árbore sagrada e purificadora, cargada de forte magnetismo, pola crenza de que gardaba no seu seo as pedras do raio, con propiedades para sanar moitas doenzas.
Catalogada como monumento natural para a súa preservación, a carballa é o máis espléndido exemplar dunha masa boscosa cunha idade media de case quiñentos anos, protección de lugares, herbais e campos de labor. A peza máis prezada do valiosísimo tesouro natural que nos ampara.
Otero Pedrayo manifesta na súa impoñente Guía de Galicia que "un só carballo pode ser orgullo dunha aldea". A carballa da Rocha enseñorea a paisaxe da chaira e debuxa unha raiola de fachenda nas olladas dos veciños da volta, convertida en grandioso emblema da terra que dá as mellores patacas do mundo.

Delfin Caseiro. A Romaria da Saínza. Mouros e Cristiáns

Algunhas imaxes do combate

2009-09-15T04:06:00.000-07:00

¿Loitase con feroz saña...?
Isto si que é entrega pola causa
Atención os estilizados movementos e sincronizada coreografía na loita corpo a corpo destes dous esforzados combatentes nesta doble secuencia fotográfica

"...prodúcense as primeiras baixas..."De esquerda a dereita, cruzado, dama medieval con traxe "made in feito na casa" e estandarte da Virxe

Homenaxe a Benito , o Capitán Cristián

2009-09-15T01:16:00.000-07:00

Este ano, xa non é Benito capitán cristián.Con xenerosidade decidíu deixálo seu posto para que avancen as novas xeracións. Moitas gracias,Benito,por estos anos de entrega desinteresada.
Vai desde eiquí esta humilde homenaxe fotográfica.

Xa ninguén saberá dicir "Impío" coma ti.

Bruno, o Cruzado, prepárase para a loita

2009-09-15T00:33:00.000-07:00

O Cruzado Bruno ensilla o cabalo mentras reza un Angelus encomendándose a Virxe da Mercé
¿Isto que é?
Non sei se isto é un delantal ou unha capa
Mimá isto ten o queimazo dun pitillo
Upps, engordéi
Meu callo
Estóu guapísimo
Ala, o casco...
Mamaaaa, vou matar mouros
Ale hop
Iste é o resultado. ¡Que porte!¡Que galanura!¡Un perfecto cabaleiro cruzado!

Vestuario sinxelo para figurantes.

2009-09-14T05:01:00.001-07:00

Aquí unhos cantos enlaces para vestiario e ambientación

http://www.kats-hats.co.uk/tressour.shtml

http://www.medievalfactory.com

http://www.elpoyodelcid.net/vestirdelaepoca.htm

http://costureroreal.blogspot.com/2009_03_01_archive.html

O Combate. Guión

2009-09-14T01:38:00.001-07:00

SAÚDO DO NARRADOR

Sexan benvidos todos os presentes, convocados hoxe eiquí para asistir a tan fantástica representación, con raíces ben profundas no campo da tradición. Enfrontamento entre dúas civilizacións enchoupadas de relixión, concreción do eterno antagonismo entre o Ben e o Mal; rito bélico relixioos que se convertéu na manifestación sustancial da nosa festa.

Han de saber que todo o que eiquí imos presenciar élles cousa de encantamento, que a maxia da tradición fai que pareza realidade; todos estamos encantados ¡como lles conto!. Os protagonistas do espectáculo son espíritus doutrora que non actores (por máis que o parezan), que se fixeron cos corpos da xente da terra, veciños nosos, mais que non se senten como tales. Excusan facer-lles señas ou berrar-lles porque nen ven nen oen; son doutro tempo aínda que os vexamos eí diante (Efectos do feitizo, e deso nesta terra, sabemos moito); non hai máis qe ver cómo van vestidos, qué armas empregan, cómo se dispoñen. Despóis han de volver agacharse nas toxeiras e nas carballeiras, mesmo nas areas da Veiga, par seguir gardando os tesouros soterrados e as augas cristalinas de regos, pozas e fontes onde se xuntan co espíritu disperso da lagoa ou para nos dar algún que outro sobresalto cando manda a noite.

Permítanme aínda unha indicación: a nosa visión dos acontecementos é parcial e limitada, simbólica, poderíase dicir; no campo hai moitos máis soldados que os que verdadeiramente vemos; outro tanto pasa coa fortaleza, mínima porción dun grandioso castelo con amplio patio e elevadas torres (se escoitan con toda atención os parlamentos dos caudillos comprobarán a veracidade de esta advertencia).

E agora acomodense, senten imaxinariamente ben entendido, que eiquí vai haber máis que palabras.

RECEBEMENTO DA VIRXE DA MERCÉ

NARRADOR

A virxe entra no campo. O capitán das tropas cristiáns saille o encontro para dirixirlle fervorosas e sentidas palabra de saudación e para invocala súa protección e o seu auxilio, as mellores armas, na cruenta empresa que se presenta perante iles. A súa presenza no campo de batalla será o mellor garante para manter a confianza do exército da cruz nun desenlace victorioso.

DISCURSO DO CAPITÁN CRISTIÁN A VIRXE

Neste decisivo momento
fai a súa entrada no campo de batalla
para vigorizar e dirixilo noso glorioso exército
á súa gran capitana,
a Nosa Señora da Mercé.

¡Salve, patrona dos exércitos cristiáns!
Convosco a fronte desta presada de valentes soldados
xa non hai que temer.
Tomade posesión destas forzas dispostas a vingar
na durísima batalla contra os invasores infiéis ó voso Divino Fillo.

¡Guíadenos coa vosa poderosa man, a man da victoria !
Non desatendades, Señora, este cativo e cariños saúdo,
que en nome de toda a cristiandade vos tributamos.
E por último, con toda confianza e teima,
pedímosche que nos enchas de responsabilidade
para esta incerta batalla.

Con moito orgullo depositamos en vós toda a nosa confianza.
Pola nosa parte, prometemos facer canto máis poidamos:
loitar con toda bravura e confiar soamente en vós.

Non nos pidades máis Señora
Os meus bravos e valentes soldados nada temen.
Temos por capitana a quen ten a lúa
com pousadoiro dos seus pés.

Non loitamos sós contra a media lúa

¡Viva a nosa capitana, a Virxe da Mercé!
¡Viva a nosa capitana, a Virxe da Mercé!

ROUBO DO ESTANDARTE

NARRADOR

Ben coñecen a condición dos mouros, son arteiros, traizoeiros; fanas pola calada. Non son de lei.
A miudo rouban ou intentan roubar a imaxe da Virxe ou dun Santo (ás veces hai mesmo negociación de compra) co único fin de destruíla e provocar a irritación dos cristiáns. A profanación dunha imaxe por parte dos infieis constitúe a máis vil e humillante aldraxe.
.....................
Non lle quiten ollo a aquiles mouros que se moven silandeiros coma cobras, que a van a armar. Mentras no campamento dos cristiánsse lerea despreocupada e animosamente e procuran remedio á sede, o estandarte da Virxe vai mudar de sitio nun suspiro. A provocación é moi grave.

PRIMEIRA BATALLA

NARRADOR

A afronta non quedará impune. Os berros de alegría na fortaleza dos mouros alertan a algúns dos soldados cristiáns; a reacción do batallón que se forma axiña de xeito desordenado e con escasos recursos chega tarde e mal.
...............

A loita corpo a corpo resulta favorable ós árabes, máis previsores nesta ocasión, que contrarrestan o fogo cruzado da artillería e fan retroceder ós cristiáns. Prodúcense as primeiras baixas, mentras os superviventes corren a contarlle ó seu capitán cómo está a situación, que debe ser encarada con determinación e estratexia.

EMBAIXADA A FORTALEZA

NARRADOR

Hai que lle poñer remedio á situación. O capitán cristián quere evitalo derramamento de sangue e bota man da diplomacia; non quere que a historia o lembre como un sanguinario; iso non é propio de seres civilizados. Envía dous emisarios á fortaleza, portadores dun pergamiño asinado polo capitán, ca demanda de rendición por parte dos usurpadores e o inmediato abandono da praza. O emisario pídelle tamén contas polo roubo do estandarte da Virxe.

EMISARIO CRISTIÁN

No nome do meu capitán
traioche embaixada de que abandoes esta praza,
devólvalo noso estandarte
e poñas en liberdade ós presos que tés cautivos.

Se non o fás,
declararmola guerra
e prenderémoslle lume ó castelo.

RESPOSTA DO REI MOURO

Dille o teu capitán
que , antes de me render,
terá que facer pó as miñas tropas
e pasar por riba do meu cadáver.

NARRADOR

A resposta do rei mouro é negativa e fachendosa, chea de desprezo. Máis leña o lume da guerra, que se converterá en labareda incendiaria que acabará reducindo a cinsa o castelo.

PARLAMENTO

NARRADOR

O capitán cristián resistese ó emprego da forza e convida ó rei mouro a unha negociación en terreo neutral, subidos ás pedras do Parlamento (Vicente Risco); unha nova oportunidad para a diplomacia. O diálogo logo presenta maneiras de regueifa ou desafío; as ordes serán enérxicas e ferintes; xuramentos; pásase deseguida dos saúdos cortesesós ataques verbáis despiadados, cheos de insultos e ameazas. Ningún dos dous ten papas na boca e non andan con díxome-díxomes. A declaración formal de guerra será a única saída.

CAPITÁN CRISTIÁN

No nome de quen todo o pode,
polo honor da miña querida patria,
veñoche dicir
que me entregues a praza que tan inxustamente posúes
e que poñas en liberdade os presos cristiáns,
os meus amados compatriotas, que retés no teu poder.

REI MOURO

No nome de Alá, o meu verdadeiro Deus,
e do seu profeta Mahoma,
¡mil veces sexa o seu nome loubado,
non che entregaréi ningunha das dúas cousas,
a non ser, que ámbalas dúas as gañes ca forza da espada.

CAPITÁN CRISTIÁN

Si, heichas gañar.
Hame de axudar o Deus das victorias,
a quen ti aldraxaches e contra quen blasfemaches.
Co seu auxilio e ca bravura dos meus valentes soldados,
moi axiña as túas tropas morderán o po,
e derrubarase todo o teu orgullo.

REI MOURO

Esforzados soldados teño o meu mando.
Eles combatirán a túa osadía e fachenda.
Repara na multitude das miñas forzas
espalladas por tódalas terras da túa nación.
Mira eses bravos soldados que en milloitas
souberon gañar o loureiro da victoria.
A súa forza é poderosa para sacudilo xugo das túas ameazas.
Non temo, non, nin as iras do teu Deus,
nin as tuás ameazas, nin o sangue que se derrame.

CAPITÁN CRISTIÁN

¡IMPÍO!
Esta blasfemia que botaches contra o Señor , meu Deus,
de seguido a vingaréi ca derrota que vas sufrir.
¿Non temes os males producidos na guerra?
¿Non temes ser vencido e desa maneira se-la vergoña da túa patria?

REI MOURO

Non temo, non,
e acepto o teu desafío.
E declároche a guerra.
¡E SE GUERA QUEREDES, GUERRA TEREDES!

CAPITÁN CRISTIÁN

Declarada queda a guerra.
Axiña sentira-la irresistible forza da miña espada.
¡Prepárense os canóns!
¡Formen os infantes en orden de bataia!

PROCLAMAS

NARRADOR

Os xefes recuperan as posicións nos seus respectivos campamentos. Achégase a hora de axustar contas. Os exércitos dispoñen os seus efectivos para a gran bataia. A tensión da espera instálase no ambiente, mais é contrarrestada pola sensación de inmortalidade que se apodera do ánimo de cada soldado. As baterías comezan a funcionar; os estouros dos canóns invaden o aire. A cousa está que arde.
................

Chega o momento das proclamas. O rei mouro será o primeiro en probar o seu dominio da oratoria. Alá, a súa relixión o Islam e o profeta Mahoma presiden o discurso.
Nel sucederánse os insultos, chufos e escarnios dirixidos ós soldados cristiáns designados como "rumis". Aparecerán Naquir e Nunquir, dous anxos de Alá, encargados de facer o interrogatorio no xuizo final, que se desenvolverá no Alauquif.
O paraiso mahometano, ateigado de belísimas mulleres, as huris, agarda os valerosos guerreiros que caian na bataia e que terán como recompensa o casamento cas fermosas virxes. Palabras cargadas de ardor para gabar a bravura dos seus guerreiros e ridiculizar ós riváis cristiáns. Con fe cega na victoria, emite o grito de guerra pondo o destino en maus de Alá.

ARENGA DO REI MOURO

¡Valentes soldados do Islam!
o infiel rumi quérevos asoballar,
pretende de nós cousas máis ca imposibles.
Quere que lle entreguemos esta praza
que tan valentemente conquistamos
coa forza das nosas armas e ca asistencia diviña do profeta Mahoma.
¡Loubado sexa en tódolos recantos do mundo o seu nome!

Quere tamén o malvado Rumi, a liberdade dos seus irmáns cautivos,
xentuza que podrece de ignonimia e vergoña
entre os muros da fortaleza.

¡Canallas, sexan mil veces malditos!

Xa sabedelo que vos espera nesta guerra que agora comenza.
Alá ofrécellelo paraíso a tódolos que morran pola súa santa causa.
Recordádeo ben, valentes soldados do Islam;
o que atope a morte na loita contra o infiel rumi
terá avertas as portas do paraíso.
Alí atoparede-lo nectar da vida
e os manxares máis saboroso do mundo.
No paraíso hay multitudes de fermosísimas mulleres,
as huris, que agardan polos heroes.
Naquir e Nunquir están da vosa parte.

¡Soldados do Islam!
Cando Alá nos convoque cas súas trompetas a suprema reunión do Alauquif,
sentirémolo pracer de velos cans cristiáns camiño do inferno,
vestidos con túnicas de alcatrán ardendo
e matando a sede con brea derretida,
castigo reservado ós que negan a única fe de Alá.

¡Todos morrerán hoxe mesmo!
¿Quen de vós non ten a ousadía de morrer para exterminalos?
Mirádeos, mirade ben os cristiáns:
miserables, ruins, canallas, malditos, non saben a que lles espera.
Antes que o sol se poña,
os muros da nosa fortaleza non serán abondos
para acoller tódolos seus inmundos corpos.
Eu xúrovos pola fe do noso profeta
-¡Loubado sexa por sempre o seu nome!-
Que terán un escarmento como nunca o tiveron.
¡Gozáde!, Alá vise gozar ó velo,
gozade espetand as vosas alfanxes no peito dos cristiáns.
Está escrito unha e mil veces,
quen mata a un rumi vai dereito ó paraíso.
Mirádeos ben,
eses canallas que preto deiquí se preparan para combaternos.
Eles vanvos facer donos dun harén de mulleres feiticeiras,
as huris de virxinidade eterna, especialmente reservadas no paraíso
para os que morran na loita contra os cristiáns.

Xa sei que non temedes tan infame inimigo.
Vamos logo, que comece a bataia
¡Bi-isen-Alá! Sexa o que Alá quixer

NARRADOR

Tampouco o capitán cristián lle vai tremer a voz; tamén il deixará constancia das súas dotes para a elocuencia.
Solicita o sacrificio da vida para defender Patria e Relixión, Rei e Deus.
Cristo, a Virxe da Mercé, o apóstolo Santiago e cantos heroes e mártires os precederon, sinalan o camiño da victoria. A Cruz vencerá a Media Lúa.
Na acendida arenga ó seu exército, a valentía é cualidade que adorna ós cristiáns e a vil cobardía, condición dos musulmáns.
As invocacións a Santiago e á Virxe da Mercé cerrarán a súa alocución, que desborda convicción plena no triunfo.

ARENGA DO CAPITÁN CRISTIÁN
¡Valentes soldados da noble e heroica España!
polo voso honor,pola vosa patria e o voso rei
e, máis que todo e sobre todo, polo triunfo da nosa sacrosanta relixión,
ultraxada polo infiel musulmán,
combatede sen tregua nen descanso
ata derrotar para sempre ós inimigos do noso Deus
e extinguilo poder da media Lúa.
Non teñades reparo en dálo tributo do voso sangue
pola causa da nosa fe.
Dirixide o voso recordo ós miles de mártires e heroes
que nas páxinas da historia son coma marcos de inmortalidade.
Seguide as luminosas pisadas dos vosos antepasados.
Se vos guiades polo mesmo fecho da súa fe,
iredes ó combate seguros dunha victoria
que devolverá a paz ós nosos espíritus,
a tranquilidade os nosos fogares,
e ó santuario os seus augustos e inviolables foros.
Non temades, valerosos fillos desta noble terra,
Deus está connosco.
Mira tamén por nós a súa Augusta Nai,
A Virxe da Mercé, e mailo apóstolo Santiago,
ante quen, só con velo,foxen os sectarios do Islam.
Non descansedes ata por no cumio da fortaleza
a bandeira do crsitianismo.
¡Que a redentora Cruz de Cristo derrube á Media Lúa!
Este voso capitán,
que non será o primeiro entre os heroes,
pero si, no campo de bataia,
espera de vos o sacrificio que esta digna causa merece
¡Viva o Apóstolo Santiago!
¡Viva a Virxe da Mercé!

GRANDE BATALLA
NARRADOR
Impúxose o argumento da forza. O escenario, extensa chaira baixo un sol ardente, está disposto para espectacular enfrontamento.
Os sons das trompetas anuncian o comezo da contenda e levan o desacougo a soldados e cabalgaduras.Das bocas dos mouosbrota un berro que soa a ouleo na noite escura:
"Allahu Akbar"(grandeza de Deus no seu idioma). Os soldados cristiáns fan o signo da cruz e dirixen ao ceo unha mesma plegaria: "Non nobis, Domine dede gloriam". Con todo, a ansiedade,logo extende entre a tropa un comentario que corre coma o lume: Vai custar ferro e fariña chegar ó castelo. Hai que ter moito coidado con calqueira emboscada dos sarracenos.

TOQUE DE TROMPETAS

NARRADOR
As tropas de infantería,amparadas polo fogo da artillería, avanzan para trabarse en encarnizado combate en campo aberto.
Resoan aturuxos de ánimo. Os xefes alertan os seus bravos, que forman un enxame de fanáticos sen temor á morte. Entre a nube que forma a densa poeira que se levanta da chaira non é fácil distinguir o amigo do inimigo. Sobresaen as figuras dos capitáns na loita corpo a corpo. Isto é un baño de sangue; ben se ve; en fin, xa me entenden: eiquí ocorre xusto ó revés do que pasa no cine; eiquí hai sangue aínda que non se ve; no cine vése abundante sangue ainda que non o haxa.
Mouros es cristiáns combaten coma posesos. É unha bataia desesperada, sanguinaria e cruel. O furor apoderóuse xa duns e doutros. Máis inesperadamente, os seguidores de Mahoma comezan a dar sináis de debilidade. Os de Cristo decátanse, apretan os dentes e fanos recuar até o castelo.
...................
Os exércitos reorganízanse. Os mouros refúxianse na fortaleza e prepáranse para rexeitar o ataque da cabalería cristiá, que, coas enseñas, guións e pendóns ondeando ó vento, se achega ó galope para proceder ó asalto e acabar ca dominación mourisca.
Decía don Xosé María Álvarez Blázquez: " A cabalería cristiá desprégase audazmente; alá vai o xeneral feito un baselisco"...
Loitase con feroz saña ó pe das muraias.Gritos desgarradores de dor, provocados polo horror ó sufrimento das feridas, mestúranse cos rinchos arrepiantes dos dóciles cabalos.O caudillo cruzado ábrese paso a golpes de espada e proclama de viva voz: " A excelsa Virxe da Mercé e o glorioso Santiago protexennos".
A resistencia dos mahometanos na defensa do castelo é desesperada. As baixas comenzan a deixar as muraias desprotexidas. As cousas póñense cada vez máis feas. MIren aquiles mouros como escapan cara a Veiga; semellan gazapos escorrentados polos cans.Os outros, vista a manifesta inferioridade en que están, acaban proclamando a súa rendición. Axiña son apresados, á vez que se libera ós debilitados cautivos cristiáns, que asistirana tódolos acontecementos ca alma nun puño.
RETIRADA DOS VECENDORES
NARRADOR
As caras de vencedores e vencidos son ben distintas:os rostros dos cristiáns brillan co intenso xúbilo da victoria; na face dos mouros pódese ler a tristura dunha eterna derrota.O sangue derramado por mortos e feridos apaga o lume que queimóu o pasto seco da planura.
Hai cambio de bandeiras na torre do castelo; recuperóuse o valioso estandarte da Virxe. As tropas cristiáns retorna ó seu campamento, cos prisioneiros mouros atados e humillados, que serán conducidos ós pés da Virxe e logo exhibidos como trofeos de guerra.
.............
Como é de ben nacidos ser agradecidos, o discurso final do capitán contente como un cuco, está cargado de gratitude, de devoción mariana e de afirmación na fe. O home sen relixión é un ser débil e indefenso.
A Virxe da Mercé, avogada dos cativos apresados polos musulmáns, vai ser novamente receptora de garimosas palabras do xeneral, que proclamará que Ela será en adiante a excelsa patrona e capitana.
A intervención da Señora, que tanta veneración suscita nestas terras, resultóu determinante para o triunfo final. O favor do Ceo guióu sempre as tropas de Cristo, nas alturas segue a brillar una cruz con esta inscripción : "In hoc signo vinces". Con este signo vencerás.
Deus, a Virxe da Mercé e o apóstolo Santiago foron os verdadeiros artífices da Reconquista histórica, que nunca se tería conseguido sen o auxilio do Ceo. A intervención concluirá, entre emoción e bágoas de ledicia, ca promesa solemne de seguir defendendo ca vida a Relixión cristiá contras os seus inimigos.
DISCURSO DE AGRADECEMENTO DO CAPITÁN CRISTIÁN
Dámosche gracias infinitas,Virxe Santísima,
polo sinalado triungo e singular mercede
que acabas de concedernos.
Dende hoxe seredes vós a nosa excelsa patrona
en recordo de tan memorable feito
e venerámosvos baixo o título da Mercede.
¡Moi certo é que, cando o home confía tan só nas súas propias forzas,
o seu poder é débil e insignificante!.
En cambio, transfórmase nun heroe
se a mirada do Ceo o ilumina co seu resplandor e a súa Gracia.
Baixo esta mirada do Ceo
as armas dos españóis camiñarán triunfantes
por tódalas terras patrias.
¡Qué grande é Deus nas alturas!
¡Qué poderosa,Señora, é a vosa intervención!
Dende que a vil traición lles abríu as portas da nosa patria
as hordas mohometanas que viñan aldraxa-lo noso Deus
e destruílos seus altares, non deixóu
esta nobre nación de invocálo voso augusto nome
pedindo a protección do Ceo
para vencelos irreconciliables inimigos da fe salvadora.
¡Tanta foi a protección do Ceo
que só gracias a ela se levóu a cabo a Reconquista,
que abríu o mundo pola súa grandeza e heroísmo!.
Sempre o favor do Ceo sinalóu ás armas cristiáns.
Os que en tempos do emperador Constantino
viron incrito unha cruz no Ceo:
"IN HOC SIGNO VINCES" (con este signo vencerás)
nunca puideron olvidar.
Por iso,cando un día o esforzo dos homes non era de abondo,
o Ceo enviou ó máis bravo guerreiro: o adalid Apóstolo Santiago,
que soamente ca súa presenza
deu o triunfo naquela cruenta bataia de Clavixo.
Novamente agora, Virxe da Mercede,
o voso favor fíxonos ver, que sen axuda do Ceo,
non poderíamos vencélo inimigo infiel
para botalo fora da nosa terra e da nosa patria.
Gracias a vosa axuda, o sarraceno tivo que fuxir para as súas toqueiras, humillado e derrotado.
Os combatentes que agora estamos diante de vós,
Virxe Santísima da Mercé,
viñémos ofrecérvolo galardón da victoria,
xa que temos por certo que é a vós, antes ca ninguén,
a quen lle corresponde.
¡Virxe Santísima da Mercé,
sé sempre a nosa incondicional protectora!
Deste xeito, unha e mil veces darémolo sangue
para defendéla nosa Relixión contra os seus inimigos.
¡Bendita e loada sexa a Virxe da Mercé!
No nome da Virxe da Mercé, en lembranza da victoria que nos acabas de axudar
a lograr, ímoslle prender lume ó castelo.
¡QUE SEXA XA, LUME!
NARRADOR
O lume, igual que a auga, é elemento purificador e rexenerador. A tradición lendaria contanos que foi o paporrubio quen o trouxo desde o sol.É elemento tan vivo, que soe ser equiparado a unha persoa.
A queima do castelo será o rito purificador e borrará calquera traza de presenza sarracena.
Xosé Ramón Fernández Ojea -Ben - Cho - Sei- apunta que antigamente bailábase no adro da capela unha muiñeira ritual, mentres ardía e xiraba unha madamita de fogo.
O rumor ten falado tamén dunha vella danza de espadas que se executaba diante do santuario.
NARRADOR FINAL
Escoiten as resoancias míticas e misteriosas que propaga a lenda. Que a maxia siga instalada no ambiente durante estes tres días e nos leve e traia desa infancia gozosa de camiños de terra tan transitados que nos identifican. Escoiten na noitiña serena a adormecedora sinfonía das rás que habitaban non hai tanto na fermosa lagoa de Antela.
Metanse na carballeira e aspiren o aroma intenso destas árbores, consideradas sagradas e purificadoras na antiguedade.
Non marchen sen visitar a maxestuosa carballa da Rocha, impoñente monumento natural capaz de acoller baixo a súa capa de sombra numerosas familias de devotos da práctica gastronómica.
Saiban desculpar os erros involuntarios cometidos. Reciban o agradecemento da comisión organizadora e de tódolos participantes na representación pola súa atención e lealdade, así como o desexo dun proveitoso divertimento.
E QUE SEXA DE HOXE NUN ANO, ¡VIA A ROMARÍA DA SAÍNZA!

Actores

2009-09-14T01:24:00.001-07:00

Narrador
Manuel Ferreiro
Capitán Cristián
Alberto Alonso Piñeiro
Rei Mouro
Marcos Dominguez Docarmo
Emisario
Placer Mendez Barrio
Tropa Cristiana
José Manuel Muiños Ferreiro
Marcos Nogueiras
Antonio Nogueiras
Jose Manuel Peleteiro
Alberto Fernández Dacal
Javier Fernández Dacal
Manolo Vidal
Marta Vidal
Jesús Prada
Artura Prada
José Antonio Valado
Rubén Muiños Ferreiro
Esteban Muiños Ferreiro
Bruno Lorenzo López
Raúl Mendez
Carlos Manuel Gómez Costa
Tropa moura
Jose Javier Limia
José Ramón Costa Dacal
Alvaro Pérez Fernández
Pablo Pérez Fernández
Bruno Méndez Morales
Joao Morais
Pepe Prado
Pablo Campos
Esteban Campos Montero
Ruddi Domínguez Manso
Adrián Fernández
Alvaro Araujo Fernández
Diego Veloso Javier
José Domínguez Pérez
José Antón Magallaes Docarmo
Cañoneiros
Delfín Figueirido Cid
Julio Fernández Pérez
Juan Conde Rodriguez
Jorge Gómez
Cautivos
Fran Peleteiro
Uxía Peleteiro García
Breogán Prieto Vázquez
José Antonio Bretaña
Yasmina Saeta Alonso
Figurantes Mouros
Laura Domelo Borrajo
Juan Domelo Borrajo
Mª Luisa Pérez Araujo
Raquel Pérez Costa
Laura Dacal Dalama
Alba Domínguez Suarez
Andrea Borrajo Portela
Figurantes Cristiáns
Alba Fernández Prieto
Uxía Domínguez
Carla Domínguez Pérez
Zinaida Barja Alonso

A noite Moura. Guión

2009-09-14T00:49:00.001-07:00

Fai tres anos decidimos engadir unha nova proposta o festa. Foi a noite moura

Noite moura.

Presentación

Boas noites Señoras e Señores. Benvidos a noite moura. Abran paso por favor o maxestuoso desfile que dende a capela se achega ó castelo. Son os cruzados cristiáns ataviados coas súas mellores galas. Xa os esperan no castelo as suas devotas mulleres. Vexan a ledicia que as embarga. É unha noite triunfal na reconquista de España.

Pero o mouro infiel e arteiro agóchase na veiga esperando un sinal de debilidade no castelo para atacar.

Xurdindo da escuridade o Rei Mouro desafiará o Capitán cristián para que entregue o Castelo. Mais éste e os fieis soldados que o acompañan non están dispostos a entregalo sen loitar. Preséntase como inevitable un sanguinario combate con incerto resultado. Señores estén moi atentos os acontecementos que se van a presenciar e encomenden á Virxe a protección dos nosos cruzados.

REI MOURO

Percorre o mundo enteiro
a Media Lúa triunfante
mentres a Cruz queixosa
póstrase ante o turbante.

De te defenderes, cristián,
cairás vencido ás miñas plantas
cal carballo que raio ardente
tronza, sacode e esgalla.
Máis se o castelo entregas,
non experimentarás a miña saña.

O teu Deus che inspire consellos
de paz, prudencia e calma
pois se te negas a escoitarme
fiando nas túas tropas bravas,
desateréi as tormentas
do meu furor, e con ansias
de destrucción e de morte,
por ninguén xamáis saciada,
mudaréi en deserto o campo
que hoxe veste de festa e gala,
e sementaréi de covas a terra
desde o val até a montaña
para que o meu recordo
que a toda Iberia espanta
encha de loito este pobo
que a Cruz de Cristo ampara.

RESPOSTA DO CAPITÁN CRISTIÁN

Escoitéi paciente a túa soberbia
contendo o furor da miña ira.
¿Entregar sen combate este castelo!?
¿Ser traidor ó Deus que me agarima!?
¿Esquecer as grandezas soberanas!?
¿Manchar as glorias que herdéi divinas!?

Espello de honra e de grandeza,
nunca o medo a miña voz lixa
nin renega o meu peito valeroso
da súa fe, poder e fidalguía.

Ignoras que o Deus dos cristiáns
é o Deus do amor e da Xustiza
que aos fillos que infieis o abandonan
como pai severo castiga;
mais se doentes piedade demandan,
con sorriso e compaixón agarima.

España quedóu aos pés dos teus secuaces
mais Deus veu guiar a reconquista,
outorgando en valiosa prenda
as bondades e amores de Maria.

Ensancháronse as fronteiras do reino
quebrantando o poder da mourisma
e coa Cruz que nesta enseña resplandece
coroaron vencendo as túas mesquitas.

É inútil que sigas porfiando
en domear das miñas tropas a ousadía;
se queres as chaves do castelo,
has de entrar collelas
mais non recibilas.

REI MOURO

Donos do mundo somos,
o noso pe teredes que beixar,
ou rodarán as vosas cabezas
para honra do grande Alá.

DESPOIS DO ASALTO

CAPITÁN CRISTIÁN

É o meu desexo morrer de seguida
ou volver erguer a fronte fundida e rota.
Gañar a liberdade que foi perdida
e librarme desta ofensa que me afoga.

A cruz amarga e cruel da derrota
fai de cada instante unha agonía.
Mais non pode morrer toda a esperanza
mentres na alma a fe siga viva.

REI MOURO

¡Que fonda ledicia me enche!
¡Que grande contento me inunda!
¡O meu corazón queda extasiado
ao cotemplar tanta fermosura!

Alá me colme de grandeza
por conseguir con tanta premura
someter esta rexa fortaleza
ao brasón da excelsa Media Lúa.

TEXTO FINAL DO NARRADOR

Como ben di o capitán cristián mentres quede fe haberá esperanza, polo tanto non han de quedar os cristiáns sen afrontar un novo combate.
Certo que esta noite se retiran vencidos, pero maña novamente se enfrentarán ós mouros para salva-la honra da Virxe e ceibar os cautivos presos no castelo.
Moitas gracias pola súa presenza nestes tristes momentos de derrota pero , esperámolos mañá a unha do mediodía no combate definitivo. Boas noites

A Romaría da Saínza. Algo de historia.

2009-09-14T00:48:00.000-07:00

Antecedentes da celebración.
Hai naticias documentais da existencia na parroquia de San Xoán de Rairiz de Veiga dunha Confradía de Santa Isabel, que manten a súa actividade ao longo de tres séculos (do XVI ao XVIII). Un testamento, datado de Rairiz no ano 1559, dá conta dun prado deixado en herdanza para a asociación. Nos primeiros días do mes de xullo, celébrase unha popular romaría na que se fai xantar para todos os cofrades e na que chegan a participar trinta e catro curas. A animación musical póñena un gaiteiro e tamborileiro. A última referencia que se ten da Confradía relixiosa data do 1769, o que parece indicar que debe desaparecer por volta dese ano. Non así a celebración festiva, da que informan os libros parroquiais até o ano 1864.
D. florencio Gándara Feijoo, natural do Toxal (Porqueira), titular da parroquia de Sn Xoán de Rairiz desde 1980, apaixonado da romaría, estudioso das manifestacións populres e do valioso patrimonio histórico-artístico, vén contribuíndo a clrexar as orixes da celebración, así como ao seu coñecemento e divulgación, con documentados artigos, froito de rigorosas investigacións.
A respecto da Saínza, a fundación da súa capela ocorre no ano 1721, promovida polo sacerdote don Pedro Fernández Gándara, de familia fidalga, nado na localidade no 1661, párroco de Ganade nesa altura (antes, de Zapeaus e de Arzádegos), quen achega como xeneroso dote dous terreos- o lameiro de Bidueiro (5 fanegas) e a cortiña da Biqueira (16 fanegas)(- que atinxen unha extensión de vinte e unha fanegas de semente (dotación suficiente para soster unha parroquia enteira). Un libro parroquial de Rairiz recolle copia da escritura fundacional....
...A Romaría celébrase, pois, o día 15 de se`tembro, con fervor e devoción en vida do seu dilixente fundador. Tras o seu pasamento, os herdeiros-administradores da capela descoidan a súa tarefa e deixan perder as posesións. O culto á Virxe vai decrecendo e a atención do templo vai sendo cada vez máis precaria, até que, no máis absoluto abandono, permanece cerrado durante anos por orde da autoridade eclesiástica. Nos arquivos parroquiais, non hai constancia de que se celebrase a festa bis ñyktunis abis di século XVIII e nos primeiros doXIX (hai referencias precisasa outras celebracións festivas destes tempos, con consignación de todo tipo de detalles: bois e carneiros sacrificados, viño e pan trigo que chegan desde Verín, etc...)
As ameazas de severas penas canónicas aos administradores non conseguen por remedio a aquela "indecencia", que imposibilita a celebración eucarística en tales condicións. No 1773, posúe o morgado don Luis Gayoso Tizón, natural de Rante, casado cunha herdeira do abade fundador. No 1809, o seu fillo e herdeiro, don Ramón Gayoso Tizón, capitán dos reais exércitos, encóntrase en América e a capela segue desatendida. Poucos anos despois, merca apropiedade don Bernardo Moure, de Xinzo de Limia...
A desamortización, a comezos do século XIX, priva, definitivamente, ó santuario das escasas rendas que conserva. Despóis de 1832, os veciños da Saínza encárganse da restauración e do coidado do templo.
Recuperación da romaría e incorporación do Ataque
Cando máis tenebroso semellaba o horizonte, prodúcese o renacemento entusiasta da celebración. É tamén un clérigo, don Manuel Alonso Dourado (1804-1871), orixinario de Rairiz de Veiga- da familia dos "Dourados" mencionada na antedita acta, quen se interesa pola restauración do santuario e se empeña na promoción da romaría.
....
Extracto do Libro A Romaría da Saínza. Mouros e Cristiáns. Autor: Delfín Caseiro